• Gündem
  • Spor
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Magazin
  • Aktüel
  • Yaşam
  • Asayiş
  • Video
  • İlçeler
  • 3.Sayfa
  • Medya
  • Sağlık
  • Eğitim
  • Kültür-Sanat
  • Turizm-Tarih
  • Borsa
  • Teknoloji
  • Resmi İlanlar
  • Seri İlanlar
  • Sosyal İlanlar
  • Urfa Rehberi
  • Oteller
  • Restoranlar
  • Kültürel Etkinlikler
  • Sinema
  • Tiyatro
  • Konserler
  • Sergiler
  • Nöbetçi Eczaneler
  • Linkler
 
  
İbrahim OKUYAN  -  Sözün Özü
Aney Kalk Bir Zılgıt Çal Urfa’ma “SU” geliyor..(4)
        

(Önceki yazının devamı)

Şanlıurfa Tünelleri

Atatürk Barajı gölünden alınan suyu Şanlıurfa Ovalarına akıtacak sistemdir.
Şanlıurfa Tünelleri Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alır.
Güneydoğu Anadolu Projesi’nin en büyük kilit yapılarından biri olan Tüneller, yaklaşık 358 000 ha cazibeyle ve 118 000 ha pompajla olmak üzere 476 000 ha araziyi sulayacak şekilde planlanmıştır. 

Tüneller sistemi, Her biri 7.62 m çapında ve 26.4 km uzunluğunda 
İki adet dairesel kesitli, Beton kaplamalı tünelden oluşur. 

Tünellerin toplam uzunluğu, Ulaşım ve bağlantı tünelleri dâhil 57.8 km’ dir. 

Atatürk Barajı gölünden; Tüneller vasıtasıyla alınan “328 m3/s” miktarındaki su; Harran ve Mardin ovalarına iletilecek şekilde tasarlanmıştır.

İki paralel Tünelden oluşmuş sistemde, Tünellerin eksenden eksene mesafesi 40 m’ dir. 

Tünellerden kazı malzemesinin kolay nakledilmesi, Kazı ve betonlama işlemlerinin aynı anda yürütülebilmesi için tüneller arasına her 500m’ de bir irtibat tüneli açılmıştır.
Bu bağlantılar sayesinde çeşitli aynalarda aynı anda farklı imalatlar yapılabilmiştir. 
İrtibat tüneli toplam 52 adettir. 
Böyle uzun bir tünelde havalandırmanın iyi yapılabilmesi çok önemlidir. 
Bu amaçla, bacalar her iki tünele de hizmet vermesi için irtibat tünellerinin ortasına gelecek şekilde açılmıştır. 
Yaklaşık her 1500 m’ de bir baca olup, Derinlikleri 65.24 m ila 207,95 m arasında değişmektedir. 
Toplam baca sayısı 23 adettir.

Tüneller, Su akış yönüne göre sol tarafta bulunan tünel T1, 
Sağ tarafta bulunan tünel ise T2 olarak adlandırılmıştır.

Urfa Tüneli ilk zamanlarda “Tek Tünel” olarak planlanmıştır.
Ancak daha sonra inşaat kolaylığı ve ileride bakım imkânları vb sebepler dikkate alınarak birbirine paralel iki tünel olarak düzenlenmiştir.

İlk projede orta ağızda bir şaft yardımı ile toplam 8 aynada kazı yapılması planlanmaktaydı ancak daha sonra bundan vaz geçilmiştir.

Bunun yerine yaklaşım tünelleri yapılmıştır.
Tünellerin inşa edilmesini kolaylaştırmak ve Süre kazanmak için 3 adet yaklaşım tüneli yapılmıştır.
Böylece toplam 16 aynada kazı yapma imkânı sağlanmıştır. 
T1 tünelinin 6+900 km’ sinde Yaklaşım-2 tüneli, 12+244 km’ sinde Yaklaşım-1 tüneli ve T2 tünelinin 20+245 km’ sinde Yaklaşım-3 tüneli bulunur.
Yaklaşım 3 tüneli kapatılmayıp denge bacası olarak kullanılmaktadır.

Şanlıurfa Tünellerinin Toplam maliyeti 792 milyon TL’dir 
(440 milyon USD) 

Birinci ihale

İlk defa 4.4.1977 tarihinde ihaleye çıkarılan ve keşif bedeli 8,9 milyar Türk Lirası olan bu iş, 5,3 Milyar Türk Lirası bedelle “Doğuş inşaat Ticaret Limited Şirketi” ne ihale edilmiştir.

Bu yıllarda Urfa Tünellerinin menbasında; Bedir Depolaması yer almaktaydı ve Fırat Nehri üzerinde inşa edilecek “Karababa Barajı”’ndan buraya sulama suyunun pompajla iletilmesi öngörülüyordu.
Bu riskli bir proje idi.
Enerji fakiri ülkemizde; Bu barajdan elde edilecek enerjinin üçte birinin, Bu amaçla kullanılması demekti.
Daha sonra yukarıda daha detaylı izah ettiğim gibi “Karababa Barajı” yükseltilince bu sorun ortadan kalktı ve “Bedir Depolaması” da iptal edildi.
Bedir Depolaması iptal edilince de; Tünele su girişi bir yaklaşım kanalı ile sağlandı.

Doguş İnşaat zamanında yaklaşım kazıları ve tünel kazıları başladı. Ancak o yıllarda Güvenlik ve Yakıt sorunları vardı.
Fiyatlar astronomik olarak artıyordu.
O yıllarda artık Ankara’ya giderken arabalarımızın arkasına benzin bidonları koymadan yola çıkmıyorduk.
Zor yıllardı.
Bu arada tasfiye kararnamesi çıktı.
İsteyen müteahhitler işlerini kararname gereği; Cezayı bir yaptırım olmadan bırakabiliyorlardı.
O yıllarda yüksek enflasyon ve diğer sebeplerle sık sık kararname çıkıyordu.
Tünel Müteahhidi de işi bırakıp ilerde şartlar düzelince tekrar daha iyi şartlarla alırım düşüncesiyle; 8/505 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince müteahhidin talebi üzerine, 25 Haziran 1981 tarihinde işi tasfiye etti.

DSİ müteahhide ait tesisleri ve bir takım makinaları satın aldı.

Ancak daha sonra yapılan ihalede ilkine göre daha düşük fiyat vermesine rağmen işi alamamıştır.
Ancak daha ileriki yıllarda Doguş inşaat; Atatürk Barajı derivasyon tünellerini yapmıştır.

Hayallerimiz ertelenmişti.
O yıllarda ramazan yaz aylarına gelirdi.
Çok sıcak günlerdi.
Ramazanda tünellerde serinleyen Urfalılara rastlamak olağandı.
O yıllarda elektrik sık sık kesilirdi.
Klimalar yoktu.
Yeterli içme ve kullanma suyu yoktu.
Batıda ramazanda Hocalar; Urfa’da oruç tutanların yüzü hürmetine ile başlayan dualar ederlerdi.

İkinci ihale

Şanlıurfa Tünelleri Sistemi inşaatı 4 Eylül 1981 'de “AKPINAR Şirketler Grubu”’na ihale edilmiştir.

Dünyadaki en uzun sulama tüneli olan Şanlıurfa tüneli sistemi her biri yaklaşık 26,4 km uzunluğunda olana 2 adet paralel tünel ve bu tünelleri birbirine bağlayan bağlantı tünelleri ile 3 adet yaklaşım tünelinden oluşmakta olup toplam tünel uzunluğu 58.400 metredir.

Kazı ve destekleme çalışmaları en az 16 kazı aynasından yürütülen tünelde delme-patlatma ve tünel kazı makinesi (Roadheader) ile kazı imalatları yapılmıştır. püskürtme betonu, tel kafes, farklı türlerde kaya bulonu, çelik iksa ve çelik segmentlerle desteklenen tünel betonarme kaplama ve enjeksiyon ile işletmeye hazır hale getirilmiştir.

Tünel Uzunluğu: 58.400 m
Tünel Kazısı : 3.382.000 m3
Tünel Kazı Çapı: 9,50 m
İşin Bitirme Tarihi: 13.12.1998

Üçüncü İhale

Atatürk Barajı ile Harran Ovası Ana Kanalı arasında her biri 26 km uzunluğunda ve 8.90 m çapında iki adet betonarme kaplama tünel, bu tünellerin ekseni boyunca 52 adet bağlantı tüneli ve 3 adet ulaşım tünelinin desteklenmesi, enjeksiyon işleri ve beton kaplama yapımı ikmal işleri Kolin - Aydeniz -Eren Ortak Girişimi tarafından gerçekleştirilmiştir

Sözleşme Bedeli : 70.112.552 USD
İş Bitim Tarihi : 19/12/2005

İlerleyen tarihlerde;
1994 yılında Urfa Tüneli'ne törenle su verildi. 
2002 yılı Mayıs Şanlıurfa tünelleri tamamlandı. 

Harran'da artık yeşil bir örtü var. 
Toprak bilinçsiz kullanılsa da 
Bölge artık Türkiye'nin en büyük pamuk üreticisi.

Devam edecek….

Yasal Uyarı: Yayınlanan haberin tüm hakları URFAHIZMET.COM'a aittir. Kaynak gösterilse dahi haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir.

Ayrıntılar için lütfen tıklayın

 Yorum Yapın
  Yazarın Önceki Yazıları
03.11.2018
07.09.2018
 
anasayfam yap
 




URFAHIZMET.COM © Tüm hakları saklıdır. Site içeriği izinsiz kopyalanamaz. Haberlere ve köşe yazılarına yapılan yorumların sorumluluğu yorum yapanlara aittir.
 
 
 
19.07.2019 11:51
Cuma
 
 
 
Kullanıcı: Şifre:
 Beni Hatırla      Şifremi Unuttum